Speed and exaggeration
In een vorige blog, Geschiedenis, beschreef ik de dubbele laag in advertising: enerzijds mensen gelukkig maken en anderzijds dat doen met bedrog en misleiding. Er bleef aan me iets knagen, een herinnering aan een andere film over advertising, maar kon er niet goed de vinger op leggen. Ik meende dat het iets met Saul Bellow van doen had. En na een poosje bladeren in het onvolprezen ‘More die of heartbreak’ (‘Er sterven meer mensen aan een gebroken hart dan aan atoomoorlogen en hongersnoden…”) herinnerde ik mij dat de hoofdpersoon uit dit boek een hekel aan Alfred Hitchcock heeft, wegens diens immorele behandeling van menselijke thema’s. Dat ‘amorele’ heeft me nadat ik voor het eerst dit boek gelezen heb (rond 1989) eigenlijk voortdurend geprikkeld: ik heb de films van Hitchcock gezien in mijn tienertijd, thuis, een tijd en een plaats die ik niet associeer met amoraliteit.
Gary Grant liegt zich een taxi binnen
North by Northwest van Alfred Hitchcock is de film die ik bedoelde en die stamt uit 1959. De film begint met een openingsscene waarin Gary Grant, een advertisement-man uit Manhattan, inderdaad, net als Don Draper in Mad Men, zich met een leugentje toegang verschaft tot een taxi voor zichzelf en zijn secretaresse, die ietwat vermoeid is en niet in staat om twee huizenblokken te lopen:
Gary Grant: “I beg your pardon, I have a very sick woman. You don’t mind, do you?”
Man bij taxi: “Oh, no, not at all, it’s perfectly allright”
“Poor man” zegt zijn secretaresse, nadat ze in de taxi gezeten zijn.
Gary Grant: “Come, come, I made him a happy man. I made him feel like a good samaritan.”
Secretaresse: “You knew you were lying”
Gary Grant: “Ah Maggie, Maggie, in the world of advertising there is no such thing as a lie. There is only speed and exaggeration. You ought to know that.”
Gary Grant in North by Northwest
En vlak voor deze scène waren er twee die een iets andere boodschap uitstraalden, maar met dezelfde verontrustende ondertonen: twee vrouwen die om eenzelfde taxi vochten en een voetganger voor wiens neus een bus-deur wordt dichtgegooid. De voetganger werd overigens gespeeld door Alfred Hitchcock zelf, die als zo vaak een cameo-appearance maakt in zijn eigen film.
De boodschap van deze scènes is: in deze wereld moet je snel zijn en je groot maken, desnoods met leugentjes, want anders kom je ‘er’ niet. En Advertising is het ambacht bij uitstek dat deze ondeugden belichaamd. Anders had Alfred Hitchcock dit onderwerp niet genomen. Bijna halverwege wordt nogmaals advertising gedefinieerd, en nu net zo moreel afkeurenswaardig:
Gary Grant op avontuur in de trein
“You are an advertising man, that’s all I know. (…) You sell people things they do not need”
zegt de onbekende jongedame die Gary Grant op de trein verbergt voor de politie.
Het enige problematische aan deze analyse met een moreel opgeheven vingertje is, dat ik mij altijd zeer vermaak met diens films. Ook North by Northwest is de moeite van het kijken waard, ondanks de dubieuze boodschap van ‘ieder voor zich en na ons de zondvloed’. Gary Grant past zijn opvatting over Advertisement namelijk ook toe op zichzelf: In het vervolg van de scène in de taxi vraagt hij zich af of hij misschien wat aangekomen is en geeft zijn secretaresse vervolgens de opdracht om een note aan hem zelf te schrijven die hij de volgende ochtend op zijn bureau zal aantreffen:
“Think thin”
Leave a Comment