Overgave – maandag
Nelleke Hendriks begint Overgave door een overgave-oefening te doen: een strek-oefening met de hele zaal, die ongebruikte spieren laat voelen. De houding is die van Christus, die, uit het graf stappend, de handen aan de toeschouwer laat zien. Rechts van haar staat Fetsje Anema, tezamen het team van het Studium Generale van ArtEZ Zwolle.
Daarna opent professor Anne van der Meiden het festival met een meditatie over rust en onrust: de studenten moeten ‘rapiaria’ maken, iets wat de Broeders des Gemeenen Levens rond 1300 in de streken van Zwolle ook al deden: opschrijfboekjes, waarin je noteert wat belangrijk is, wat je geleerd hebt, of wat je niet begrijpt. Het doel is het scheppen van orde, rust, temidden van de chaos van de wereld, een wereld die zich steeds versneldt. Professor van der Meiden maakte de studenten aan het lachen door duidelijk te maken dat hij ze nauwelijks meer kan verstaan, omdat ze (‘dat is empirisch aangetoond!’) 50% sneller spreken dan mensen van zijn generatie. Deze versnellen vraagt om een tegenbeweging, om een tegengewicht. En die tegenbeweging is dat opschrijfboekje, dat rapiarium.
Na Van der Meiden worden de worshopleiders voorgesteld aan de studenten en beginnen ze met hun rapiaria…
De lezing ’s middags wordt verzorgd door Jan Rot, de hertaler van de Mattheuspassie van Johann Sebastiaan Bach.
Eize Koenen, lid van het CvB van ArtEZ leidt het kunstwerk ‘Haiku, de kunst van het nu‘ van Madelon Hooykaas in. In dit werk van de Boeddhist Madelon Hooykaas ervaar je weemoed temidden van de onveranderlijke wentelgang der seizoenen. Beelden van sneeuw, bladeren, het pellen van een kastanje, vallend water, blote voeten, worden vergezeld van fluitmuziek en in het engels vertaalde japanse haiku’s.
’s Avonds, na achten, begint de Johannes Passion van Arvo Pärt. Een ijl muziekstuk, met koor, solisten en orkest van het conservatorium van ArtEZ onder leiding van Eugene van Bohemen.
Het begin van de muziek is aarzelend, maar het koor is voortdurend prachtig en de Christus, een zware bas, is indrukwekkend, net als de vrouwen die Petrus beschuldigen dat hij zijn meester en vriend verraadt.
Ook de enscenering van Petra Dictus (met techniek van Barth Visser en Melchior van Schuppen) is indrukwekkend: het koor wordt tegen het einde paars, de solisten knalrood, Christus en Pilatus spierwit en de dirigent en orkest oranje.
De bezoekers, die in grote getale op stoelen of op kussens in de Broerenkerk verspreid op de grond zitten, zijn blauw of verduisterd. Soms walmen rookwolken door de duisternis, de lichtbronnen omvormend tot piercende lansen. Ik voel de kou, verschuif op mijn stoel, maar na enige tijd grijpt de ijle eenvoud van de muziek mij aan. De herhaling wordt geen verveling, maar wordt orde, de orde waar Van der Meiden het over had, de orde die de duivel bestrijdt, het oermonster van de chaos.
Een heel bijzondere uitvoering.
Leave a Comment